Als je dit herkent, ben je verre van de enige. Bij de Peace of Mind podcast komen wekelijks vragen binnen over precies dit.

Misschien gaat het bij jou niet om je ouders en je partner, maar om een zus, je schoonfamilie of een vriendin. Het gevoel is hetzelfde: twee mensen van wie je houdt, die het onderling niet kunnen vinden. En jij ertussen.

Waarom voel je je schuldig naar je ouders?

Het gevoel dat de meeste mensen beschrijven is dubbel. Je stelt je ouders teleur met je keuze. En je doet je partner tekort, omdat je je niet volledig kunt geven.

Rationeel weet je best dat je alleen voor je eigen geluk kunt zorgen. Emotioneel voelt het anders: een slechte zoon of dochter én een slechte partner, tegelijk. Dat schuldgevoel komt ergens uit voort. Meestal uit liefde. Je houdt van je ouders en je wil graag dat het goed met ze gaat. Dat is niet vreemd en niet fout. Maar er kan iets anders onder liggen. Ergens in je jeugd is er misschien een knop ingedrukt waardoor je je verantwoordelijk bent gaan voelen voor de sfeer. Voor het geheel. Voor of iedereen het met elkaar kan vinden. En dat gevoel is blijven staan, ook nu, in een situatie waar het eigenlijk niks meer te zoeken heeft.

De keuze die je denkt te moeten maken, bestaat niet

De vraag komt vaak zo binnen: kies ik voor mijn partner of voor mijn ouders?

Maar kijk eens goed naar die vraag. Je kunt niet voor je ouders kiezen. Die heb je al. Dat is helemaal geen keuze — dat is een gegeven.

En stel dat je “kiest” door de relatie te beëindigen. Dan heb je hetzelfde probleem in een andere vorm: dan verwijt je je ouders dat je de liefde van je leven hebt laten gaan. Ook geen oplossing.

Met andere woorden: door steeds te blijven kijken waar je voor moet kiezen, kies je juist niet. Vooral niet voor wat jij zelf wil.

Wat probeer je eigenlijk te repareren?

Hier zit de kern. Je probeert een conflict op te lossen tussen twee partijen die het zelf niet oplossen. Waarschijnlijk uit een soort pleasegedrag: je wil je partner beschermen, je wil dat ze een leuke tijd heeft, je wil dat ze goedgekeurd wordt.

Dat is begrijpelijk. Maar het is niet jouw zaak.

Een goede vraag om jezelf te stellen: is dit mijn zaak of is dit hun zaak? Wat voor relatie jouw ouders en jouw partner met elkaar hebben, is werkelijk niet aan jou. Ook niet als je het graag anders zou willen.

En dan is er nog iets. Als het gaat over partnerkeuze zit er bij bijna iedereen een soort interne commissie in het hoofd — een stem die meebeslist over wie wel en niet goed genoeg is. Kijk eens wie daar de voorzitter van is. Grote kans dat het je moeder is. Of zelfs de ex-voorzitter, die nog steeds meestemt.

Wat vermijden doet met de liefde

Het gekke is: door de situatie te vermijden houd je hem juist in stand.

Je neemt je partner niet meer mee, omdat je je schuldig voelt. Je gaat plichtsgetrouw op bezoek, maar eigenlijk baal je ervan. Je verwijt het je ouders af en toe. En dan is er helemaal geen liefde meer — dan zit die deur dicht.

Datzelfde geldt voor grenzen. Veel pijn en conflict ontstaat doordat je te laat aangeeft wat je niet wil. Je doet het heel lang niet, het wordt mistig, en dan op een dag doe je het wel. Maar dan is het streng en stevig en moet alles op zijn kop. Terwijl je misschien gewoon een paar fases te laat was met zeggen: dit accepteer ik zo niet.

Het probleem verdwijnt als je het geen probleem meer noemt

Je kunt heel lang nadenken over een oplossing. Soms is het slimmer om eerst na te denken over het probleem.

Want vaak blijkt dan: dit is een probleem omdat ik het een probleem noem. Er is een situatie, en doordat ik er een andere verwachting bij heb, maak ik er een probleem van. Laat je die verwachting los – over hoe het in de ideale wereld zou moeten zijn – dan is het probleem weg. En dan heb je ook geen oplossing meer nodig.

Wat blijft er over? De relatie zoals die is. Het zijn gewoon je ouders. Op jouw onhandige manier houd je van hen, en op hun onhandige manier houden zij van jou. En dat is dan wat het is. Ineens zit er weer wat liefde in.

Comfortabel worden met ongemak

Er zit een idee onder dat op heel veel plekken in je leven terugkomt: dat elk ongemak weg moet. Dat alles glad gestreken hoort te zijn. Dat iedereen met elkaar door één deur moet kunnen. Je leven wordt een stuk fijner – en er komt veel meer peace of mind – als je accepteert dat er hobbels en toestandjes zijn. Nou en, we mogen elkaar niet. Nou en, ik voel me schuldig. Daarmee bevrijd je iedereen. Jezelf in de eerste plaats. Je partner, want die hoeft niks meer hoog te houden of te doen alsof. En je ouders, want die zijn ook niet meer verantwoordelijk voor de sfeer.

En dan gebeurt er soms iets bijzonders: dat de situatie zich als sneeuw voor de zon oplost. Blijkbaar deed je er stiekem toch iets onbewusts in, waardoor je hem ook nog in stand hield.

Beluister de hele aflevering

In deze aflevering van de Peace of Mind podcast leggen David en Arjan de vraag van een anonieme luisteraar helemaal uit elkaar. Hij is vijf jaar samen met zijn vriendin, echt gelukkig – maar zijn ouders en zij kunnen niet door één deur. Ze gaan in op het schuldgevoel dat hierbij hoort, op de vraag waarom je jezelf tussen twee partijen plaatst, en op wat volwassenheid hier eigenlijk mee te maken heeft. En David doet aan het eind een onverwacht voorstel.