Nikki: “Ik zat al een tijdje in een euthanasietraject, totdat ik besloot opnieuw voor het leven te kiezen.”

Let op: dit artikel bevat verwijzingen naar levensbeëindiging en suïcide. Denk jij aan zelfdoding of ken je iemand die daar gedachten over heeft? Chat of bel gratis met 113 Zelfmoordpreventie via 0900 – 113 of via 113.nl. Daar zitten 24/7 mensen klaar om met je te praten.

Hersenbloeding

Tien jaar geleden zat Nikki met een burn-out thuis, toen onder de douche opeens de rechterkant van haar lichaam uitviel. Een beroerte, zo bleek later. Al dachten de artsen in eerste instantie dat het een TIA was en dat ze binnen een jaar zou herstellen. “Dat gebeurde helaas niet,” blikt Nikki terug, “dus ging ik verder zoeken. Bij de neuroloog kreeg ik bevestigd dat het toch echt een hersenbloeding was geweest. Schade die ik na een jaar nog had, zou waarschijnlijk niet meer herstellen.”

Die boodschap was voor Nikki een klap in haar gezicht, want de beroerte had grote gevolgen. “Ik heb nog altijd moeite met focussen, ben vaak moe en raak ook snel overprikkeld. Ook ben ik al 10 jaar arbeidsongeschikt en moest ik mijn werk loslaten. Dat was pittig, want ik had altijd veel plezier gehad in mijn werk. De laatste jaren was ik secretaresse bij de Raad van Toezicht en had ik een goede baan. Nu kan ik alleen nog 2 avonden per maand vrijwilliger zijn in het theater; ik heb door het niet-aangeboren hersenletsel niet de energie om meer dan dat te doen.”

Daarnaast heeft Nikki sinds de hersenbloeding last van een korter lontje. “Dat vind ik misschien nog wel het lastigst. Het past totaal niet bij wie ik hiervoor was: kalm, geduldig en zeker niet zo snel boos. In die zin herkende ik mezelf soms ook niet meer.”

Vastlopen in de ggz

Nikki dacht in eerste instantie aan de ggz voor professionele hulp, maar kwam daar snel van terug. “Ik had eerder een persoonlijkheidsonderzoek gehad, maar daar kwamen geen oplossingen uit. Verder raadden ggz-professionals me vooral allerlei zware therapieën aan. Maar ik dacht: zo ingewikkeld kan het toch niet zijn? Ik zocht vooral hulp om een andere kijk op het leven te krijgen, geen diagnoses, persoonlijkheidsonderzoeken en zware trajecten.”

Daarna heeft Nikki nog een tijdje in lotgenotengroepen rondom niet-aangeboren hersenletsel gezeten, maar ook die boden haar niet wat ze zocht. “De gesprekken gingen daar vooral over wat mensen allemaal niet meer konden na een beroerte. Dat trok me juist verder naar beneden.”

De euthanasiewens

In 2017, een jaar na haar beroerte, diende Nikki een euthanasieverzoek in. Dat was zeker geen impulsief besluit, benadrukt ze. “Het was een heel rationele beslissing. Ik heb een mooi leven gehad met een lang huwelijk – dat wel op een scheiding was uitgelopen, maar waarin ik veel gelukkige jaren heb gekend – en ook fijne banen en mooie reizen. Ik dacht: als mijn kwaliteit van leven alleen maar verder achteruitgaat, waarom zou ik dan nog dertig jaar doorgaan? Ik heb elke dag veel fysieke pijn na een mislukte operatie aan mijn voet, ben door het niet-aangeboren hersenletsel snel vermoeid en kan veel niet meer van wat ik altijd kon.”

Bij die keuze speelde ook mee dat Nikki al dertig jaar leeft met een bipolaire stoornis 1, die ook invloed heeft op haar mentale welzijn. “Euthanasie vond ik de meest zorgvuldige, eervolle manier om dit te doen. Ik wilde niet dat iemand me dood zou vinden en wilde ook andere mensen geen trauma bezorgen met mijn dood.” Ze kwam terecht bij het Expertisecentrum Euthanasie, waar ze zich altijd heel gehoord en begrepen voelde. Ze voegt toe: “Niemand met een euthanasiewens wil echt dood. Je wilt alleen dat het stopt zoals het nu is en soms is euthanasie dan de enige eervolle uitweg.”

Twijfel die geen twijfel was

Terwijl ze het euthanasietraject doorliep, volgde Nikki ook Miracle Roadmap. Via de podcasts van David en Arjan was ze op het programma gestuit. “Ik herinner me nog een podcast waarin Arjan zei dat het al helpt als je weet wat je niet wilt; ook dat is een stap richting wat je wel wilt. In september begon ze met veel motivatie aan Miracle Roadmap; tegelijkertijd volgde ze een Amerikaans online coachingsprogramma. “Ik vond het fijn om die twee dingen tegelijk te doen. Soms overlapten de lessen, waardoor de inzichten nog beter bleven hangen.”

Nikki vervolgt: “De livedagen waren wel intens voor mij door de vele prikkels. Maar ik koester de dagen dat ik er wel bij kon zijn; tijdens die dagen ontwikkelden we ook een hechte band als groep.”

[De tekst gaat verder onder deze advertentie]

Goed zoals je bent

Langzaamaan begon Nikki anders naar zichzelf te kijken. “Een van de belangrijkste dingen die ik leerde, is dat ik goed ben zoals ik ben. Ik hoef niet eerst ‘af’ te zijn door nóg meer aan mezelf te fixen.” Het begrip ‘radicale aanvaarding’ uit het VREDE-model heeft Nikki daarbij geholpen. “Ik was lang boos op mezelf om wie ik was geworden, met name op mijn korte lontje. Nu zie ik in dat dit hoort bij de restverschijnselen van de beroerte; het is niet wie ik ben.” En Nikki’s boosheid? Die nam langzaam af door milder naar zichzelf te kijken.

Ook merkt Nikki dat het haar makkelijker afgaat om afspraken af te zeggen. “Zo had ik laatst tickets voor een concert gekocht en een hotelovernachting geboekt. Voorheen zou ik dan sowieso zijn gegaan; de overnachting en tickets kosten tenslotte geld. Inmiddels kan ik daar anders naar kijken en zeg ik soms toch af als het me alleen lukt om met zware pijnstilling naar het concert te gaan. Dat is het niet waard.”

Narcistische moeder

Het echte kantelpunt kwam na een retreat dat Nikki los van 365 Dagen Succesvol volgde. Het retreat ging over de relatie met je ouders, wat een gevoelige snaar bij haar raakte. “Ik heb een narcistische moeder”, legt ze uit. “Al lange tijd heb ik geen contact met haar, maar daar heb ik me altijd schuldig over gevoeld. Ggz-professionals hadden steeds geprobeerd om me richting herstel van het contact met mijn moeder te duwen. Maar tijdens dat weekend besefte ik dat dat niet de enige optie is. Ik kan nooit mezelf zijn bij mijn moeder. Is het dan wel de moeite waard om contact te leggen? De psychiater van het Expertisecentrum Euthanasie vertelde mij dat ik niet het contact had verbroken met mijn moeder, maar dat zij dat gedaan had. Dat was een enorme eyeopener.”

“Miracle Roadmap heeft mij klaargestoomd voor dat weekend”, blikt Nikki terug. “Doordat ik elke dag met een videoles aan de slag ging en daarover sprak met de rest van de groep, is mijn kijk op dingen enorm veranderd. Ik ben weer de positieve persoon aan het worden die ik altijd was en die overal kansen ziet.”

Kiezen voor het leven

Een week later nam Nikki een besluit dat ze zelf ook niet had zien aankomen: ze trok haar euthanasieverzoek in. “Daarmee koos ik voor het leven en dat voelde ik aan alles.” Ze lacht: “Dat begon ermee dat ik in twee maanden € 500 aan kleding uitgaf. Ik dacht eerst nog dat het een hypomanie was, maar een vriendin herinnerde me eraan dat ik al jaren niets aan kleding had uitgegeven. Als je denkt dat je doodgaat, ga je niet in mooie outfits investeren. Dat ik mezelf opeens weer mooie kleding gunde, was dan ook een grote verandering.”

Nikki begon langzaamaan weer plannen te maken. “Ik dacht: wat ga ik eigenlijk doen tot ik doodga? En daar heb ik inmiddels zelfs een beeld bij: ik wil volwassen kinderen van narcistische ouders gaan coachen. Maar eerst las ik een rustmaand in, hoor. Even bijkomen van alles! Ik ben namelijk ook mijn huis aan het verkopen; het is het huis waar ik nu minder dan een jaar woon. Het voelt niet goed om hier te wonen; ik heb veel last van de bovenburen. Een nieuwe woning heb ik nog niet, maar het voelt alsnog goed. Zoals Arjan zegt: soms moet je noodzaak creëren om een mooie stap te zetten.”

Stoppen met vechten

Hoe het nu met haar gaat? “Het is niet opeens allemaal makkelijk”, benadrukt Nikki. “Ik heb nog steeds paniekaanvallen en zenuwpijn. Maar mijn relatie met de pijn is veranderd. Ik kijk niet meer alleen naar hoe slecht een dag was, maar ook naar de momenten van de dag dat het beter ging.” Uit Miracle Roadmap neemt ze mee om te stoppen met vechten. “Als je stopt met vechten, stopt het gevecht ook vanzelf.”

Miracle Roadmap hielp Nikki om een enorme ommekeer te maken. “Ja, het was veel geld. Maar als ik dit niet had gedaan, was ik nog jaren onderweg geweest met therapie, inclusief steeds teruggaan naar het verleden, om te staan waar ik nu sta. Met Miracle Roadmap bereikte ik dat in een paar maanden.” Ze raadt Miracle Roadmap juist aan voor mensen die weinig vertrouwen hebben in de ggz of daarin zijn vastgelopen. “En,” zo besluit ze, “veel mensen met een euthanasiewens – ook ik niet – willen diep van binnen niet echt dood. Ze willen alleen dat het leven stopt zoals het nu gaat.” Dat stopte in haar geval niet door te verdwijnen, maar door anders naar het leven en zichzelf te kijken. En ook door opnieuw te kiezen voor het leven.