Je kent het gevoel waarschijnlijk. Je hebt je best gedaan, maar het resultaat valt tegen. Of je wacht al weken op een berichtje van een vriend die maar niet reageert. En voor je het weet denk je: doe ik er eigenlijk nog wel toe? Het is een vraag die veel mensen zichzelf stellen, maar zelden hardop uitspreken.
Waarom jouw zelfbeeld afhankelijk is van anderen
Als je gevoel over jezelf staat of valt met wat er van buiten komt, ben je niet de enige. Een compliment, een resultaat, een berichtje. Als het er is, voel je je top. Als het wegblijft, wankelt er iets vanbinnen.
Psychologen noemen dit externe validatie: je zelfvertrouwen is gebouwd op wat anderen van je vinden, wat je presteert, of hoe mensen op je reageren. Het probleem is dat dit fundament per definitie wankel is. Want je hebt er geen controle over.
Wat je misschien niet weet, is dat dit patroon zelden ontstaat in het hier en nu. Het heeft een oorsprong. Een moment (vaak jaren geleden) waarop je iets geloofde over jezelf dat eigenlijk niet klopte. Maar dat wel heel werkelijk voelde.
De vergissing die alles bepaalt
In deze aflevering van de Peace of Mind podcast beschrijven we hoe zo’n patroon ontstaat. Op een moment dat je pijn voelde (een tegenslag, een afwijzing, een stille vriend) nam je onbewust een beslissing over wie je bent. Ik schiet tekort. Ik moet hard werken voor ik erbij hoor. Ik mag er eigenlijk niet zomaar zijn. Wij noemen dit een vergissing. Niet omdat het gevoel niet echt was. Maar omdat de conclusie die je daaruit trok, niet klopt. En die vergissing — hoe oud ook — kleurt nog steeds hoe je tegenslagen ervaart. Hoe persoonlijk een stille vriend voelt. Hoe hard je je best doet om erbij te horen.
Wat bevestiging van anderen je nooit kan geven
Het lastige aan externe validatie is dat het nooit genoeg is. Want wat vandaag binnenkomt, kan morgen weer wegvallen. Een compliment stelt gerust — tot het volgende moment van twijfel. Een vriend die reageert geeft opluchting, maar wat als hij de volgende keer weer stil blijft?
Bevestiging van buiten is geen oplossing. Het is een pleister op een wond die van binnenuit vraagt om aandacht. Het is als een douche die altijd aanstaat, maar waar je niet meer onder staat. De bron is er. Alleen de verbinding ermee ben je kwijtgeraakt.
Hoe je milder wordt voor jezelf
Het goede nieuws: dit patroon is niet permanent. In de podcast delen we een concrete oefening die je meteen zelf kunt doen. Geen jaren therapie, geen grote ingreep, maar een aantal gerichte vragen die je helpen van voelen naar vrijheid te bewegen.
De oefening werkt in vijf stappen. Je begint bij wat je nu voelt, niet wat je zou moeten voelen. Vervolgens ga je na waar je dit gevoel eerder kende. Dan erken je welke vergissing je bent gaan geloven. Je doorziet dat er ook een andere waarheid is. En vanuit daar ontstaat ruimte om anders te kiezen. Voelen. Raken. Erkennen. Doorzien. Ervaren. Wat er dan gebeurt, hoor je in deze aflevering.
Vriendschappen die verwaterd zijn
Luisteraar Jop — wiens vraag de aanleiding is voor deze aflevering — beschrijft ook iets wat veel mensen herkennen: vriendschappen die na corona en een verhuizing langzaam verdwenen. En het gevoel dat als het initiatief altijd van jouw kant moet komen, er iets niet klopt.
Herken je dat? Dan is deze aflevering ook voor jou. Want vrienden die niet bellen zeggen niets over jouw waarde. Maar als je gelooft dat ze dat wel doen, dan voelt elk uitblijvend berichtje als bewijs van iets wat helemaal niet waar is.
Echte vrijheid begint hier
“Echte vrijheid begint daar waar de wereld geen toestemming meer hoeft te geven.”
Dat is waar we het in deze aflevering over hebben. Niet als abstract ideaal, maar als iets wat je kunt ervaren stap voor stap, met een oefening die werkt. Luister hieronder naar de volledige aflevering van Peace of Mind.
